Eos Wetenschap

Mannen zijn rationeel, vrouwen emotioneel (en ze kunnen niet parkeren). In deze aflevering praat Eos-redacteur Kim Verhaeghe met zijn collega Liesbeth Gijsel over mannen- en vrouwenhersenen. Alvast een spoiler: ja, de hersenen van mannen en vrouwen zitten anders in elkaar. Kloppen de clichés dan ook?

Het klimaat verandert. Dat zijn wetenschappers intussen zeker. We moeten daarom actie ondernemen, en dat kunnen we ook als individu. Inge Jonckheere, ruimtevaartingenieur bij ESA en co-auteur van het laatste VN-klimaatrapport, legt in deze podcast uit hoe ons eigen gedrag een verschil kan maken.

Op het wetenschapsfestival ZEEKERWETEN sprak Ilse Boeren met oceanograaf en Ruth Plets, marien geoloog Hans Pirlet en marien bioloog Jan Mees over de Noordzee. Ontdek in deze aflevering onder andere hoe oud de Noordzee is, wat er diep in en onder het zeewater verborgen zit, waarom de Noordzee bruin is en of duurzame visserij mogelijk is. De experts blikken ook vooruit: welke impact zullen klimaatverandering, energieproductie en visserij hebben op onze Noordzee?

Tegenwoordig kan iedereen in geen tijd zelf muziek componeren. Er bestaan applicaties die op basis van een enkele tekstaanwijzigingen nieuwe muziek genereren. Ook professionele muzikanten maken al een tijdje gebruik van artificiële intelligentie. Een vloek of een zegen voor de muziekwereld? Ik vraag het aan componist en pianist Mathias Coppens.

Artificiële intelligentie (AI) heeft steeds vaker de hand in welke sollicitant wordt uitgenodigd voor een gesprek, of wie een lening of een verzekering krijgt. Maar soms is  AI discriminerend, en schuift het bijvoorbeeld enkel mannen naar voren, of mensen zonder migratieachtergrond. Carmen Mazijn onderzoekt discriminatie in AI-systemen, en werpt in deze podcast licht op de zaak.

Bioloog Kevin Van Sundert ziet graag het grote geheel, en onderzoekt klimaateffecten op vegetatie, afhankelijk van de voedingsstoffen in de bodem. Met zijn openbaar toegankelijke databank van gegevens uit experimenten die de klimaatverandering nabootsen, wil hij onderzoek de wind in de zeilen geven. ‘Deze verzameling van data vermijdt dat wetenschappers telkens van nul moeten beginnen.’

De onderzoekers die de maatschappij bestuderen en zelfs de proefpersonen die ze analyseren zijn overwegend mannelijk en wit. Microbioloog Sarah Ahannach (Universiteit Antwerpen) wil daar verandering in brengen, met groot succes. In België alleen al namen ruim drieduizend vrouwen van 18 tot 98 jaar deel aan haar onderzoek en kwamen unieke inzichten naar boven.

Wiskundige Sam Mattheus loste een veertig jaar oud wiskunderaadsel op. Hij verwacht dat zijn manier van werken de wiskunde kan veranderen: ‘Zoeken naar iets wat er niet is, is contra-intuïtief. Dat moeten ook wiskundigen nog leren.’

That the age of dinosaurs ended due to a meteorite impact is well enough known by now. But what was the concrete cause of death of this last mass extinction wave? Cem Berk Senel (Royal Observatory and VUB) breathed new life into an old hypothesis by combining new geological data with simulations of the impact with a palaeoclimate model. Fine dust released during the impact would have blocked sunlight for years, causing an 'impact winter'.

Een op de zes mensen heeft een piep in z’n oor – of een ander geluid, want tinnitus kan ook klinken als een gesuis, geruis of zelfs als een drilboor. Onderzoeker Emilie Cardon (Universiteit Antwerpen) legt in deze podcast uit waar tinnitus vandaan komt en wat je ertegen kunt doen.