Eos Wetenschap

Hoe fit is onze Noordzee?

Vanop het strand lijkt de Noordzee een saaie bruine soep, maar wat zich onder water bevindt is zeer bijzonder. Bijzonder, maar ook heel kwetsbaar. Marien bioloog Jan Seys van het Vlaams Instituut voor de Zee (VLIZ) praat in deze aflevering over de gezondheid van de Noordzee.

Hoe ver kun je terugkeren in je stamboom?

Wie ben ik? Waar kom ik vandaan? Het zijn existentiële vragen die iedereen zich stelt. Een stamboom kan antwoorden geven. Maar hoe begin je eraan? Genetisch genealoog Maarten Larmuseau (KU Leuven) zet je op weg in deze aflevering.

Kan de natuur van een brand herstellen?

De voorbije maanden volgde de ene natuurbrand na de andere. Australië, Californië, het Amazonewoud, zelfs in Siberië gingen complete natuurgebieden in vlammen op. Kan de natuur van zo’n hevige brand herstellen? Bioloog Rudy Van Diggelen (Universiteit Antwerpen) geeft antwoord.

Wanneer ben je verslaafd aan alcohol?

Hoeveel alcohol mag je eigenlijk drinken? Wanneer ben je verslaafd? Wat kun je doen als je vermoedt dat iemand in je omgeving te veel drinkt? En is het dan zijn of haar eigen schuld? Liesbeth Gijsel vraagt het aan psychiater en verslavingsexpert Geert Dom van het Psychiatrisch Centrum Broeders Alexianen te Boechout.

Hoe zal artificiële intelligentie ons leven beïnvloeden?

Hoe wordt artificiële intelligentie ontwikkeld? Is de werking vergelijkbaar met die van ons brein? Hoe kunnen we een stad slim maken? Gaan we straks bij een computer op consultatie? Worden we er ooit beste vrienden mee? En is de angst dat computers straks de wereld overnemen terecht? Eos-redacteur Kim Verhaeghe vraagt het aan computerwetenschapper Steven Latré van de Universiteit Antwerpen en imec.

Waarom bestaat er geen medicijn tegen verkoudheid?

Een verkoudheid overkomt iedereen wel eens, maar een behandeling of vaccin is er niet. Hoe komt dat? En wat kan je voorlopig wel doen om je kans op een verkoudheid te verlagen? Viroloog Johan Neyts van de KU Leuven geeft antwoord. Zijn lab ontdekte recent nog een nieuwe manier om verkoudheidsvirussen een halt toe te roepen.

Is biomedisch onderzoek zonder dierproeven mogelijk?

We danken veel van onze medische vooruitgang aan dierproeven. Toch ligt het testen van geneesmiddelen op dieren zeer gevoelig. Zijn er dan geen “diervrije” alternatieven? Neurobioloog Liesbeth Aerts van de KU Leuven en het VIB geeft antwoord.

Komt onder andere nog aan bod: Kan ik als wetenschapper zomaar een dierproef opstarten? Waarom is de muis zo'n populair proefdier? Hoe zinvol zijn dierproeven eigenlijk, want muizen zijn geen mensen? En hoe ver staan alternatieven zoals computersimulaties of het lab-op-een-chip?

Vaccineren we ons binnenkort tegen kanker?

Immunotherapie is een kankerbehandeling die ons eigen afweersysteem stimuleert om zich tegen tumoren te wapenen. Beschermt een vaccin ons binnenkort tegen kanker? Eos-redacteur Kim Verhaeghe vraagt het aan kankeronderzoekster Damya Laoui van de VUB en het VIB.

Kan de wetenschap ons bier nog beter maken?

Gistexpert Stijn Mertens (VIB en KU Leuven) kweekt innovatieve gist voor brouwers uit de hele wereld. In deze podcast vertelt hij welke rol gist in het brouwproces heeft, hoe je een "supergist" kweekt en waarom het zo moeilijk is om alcoholvrij bier te brouwen.

Wat kun je doen om dementie te vermijden?

Alzheimer genezen kunnen we (nog) niet. De ziekte treft meer dan een kwart miljoen mensen in Vlaanderen en Nederland en is de belangrijkste oorzaak van dementie. Hoe zie je het verschil tussen ‘gewone’ vergeetachtigheid en het beginstadium van alzheimer? En kun je zelf iets doen om je risico op de ziekte te verkleinen? Psyche&Brein-hoofdredacteur Liesbeth Gijsel vraagt het aan neuroloog Sebastiaan Engelborghs van het Universitair Ziekenhuis Brussel.